Duman Tahliye Sistemleri: Yönetmelik Ne Diyor?

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, duman kontrol sistemlerinin hangi yapılarda zorunlu olduğunu ve nasıl tasarlanacağını belirler. Aşağıda en sık sorulan başlıkların pratik özetini bulacaksınız.

Not: Bu yazı bir özet niteliğindedir ve mevzuat zaman içinde güncellenir. Proje kararlarınızı her zaman yürürlükteki metin ve yetkili idarenin görüşü üzerinden verin.

Kaçış merdiveni basınçlandırma

Yüksek yapılarda ve bodrum kat sayısı belirli eşiği aşan binalarda kaçış merdivenlerinin basınçlandırılması istenir. Amaç, merdiven boşluğunu çevresindeki hacimlerden daha yüksek basınçta tutarak duman girişini engellemektir.

• Kapılar kapalıyken merdiven ile kat holü arasında belirli bir basınç farkı sağlanmalıdır.
• Kaçış kapısı açıldığında kapı boşluğunda tanımlı bir hava hızı tutturulmalıdır.
• Aşırı basınç, kaçış kapısının açılamayacak kadar zorlaşmasına neden olmamalıdır — bu yüzden basınç tahliye damperi gereklidir.

Kapalı otoparklar

Kapalı otoparklarda hem normal işletme havalandırması hem de yangın anında duman tahliyesi gerekir. Jet fanlı sistemler, kanal ihtiyacını ortadan kaldırdığı için yaygın olarak tercih edilir; ancak yerleşimin bir hesaplama ile doğrulanması şarttır.

Jet fanların sayısı ve konumu, itme kuvveti hesabına dayanmalıdır. Uygulamada en sık karşılaşılan hata, fanların yalnızca eşit aralıklarla yerleştirilmesi ve egzoz noktasına doğru sürekli bir akış zinciri kurulmamış olmasıdır.

Yangın damperleri

Yangın kompartıman sınırlarını geçen her kanal üzerinde, kompartımanın yangın dayanım süresine uygun sınıfta yangın damperi bulunmalıdır. Damperlerin bakım ve test için erişilebilir olması gerekir; asma tavan içinde kalan damperler pratikte hiç kontrol edilemez.

Kabul ve doğrulama

Sistem kurulduğunda iş bitmez. Yangın senaryosunun sahada canlı olarak çalıştırılması, ölçüm değerlerinin alınması ve tutanaklanması gerekir. Bu doğrulama; itfaiye uygunluk yazısı, yapı kullanma izni ve sigorta süreçlerinin tamamında istenir.

Duman kontrol sistemi, kâğıt üzerinde değil sahada test edildiğinde vardır.